ความเสี่ยงของโรคไตจากเบาหวาน

             สหพันธ์เบาหวานนานาชาติพบว่าคนที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานอย่างน้อย 50% จะมีโปรตีนหรือไข่ขาวออกมาทางปัสสาวะ และ 1 ใน 3 ของจำนวน 50% นี้จะพฒนาไปสู่ภาวะโรคไต และโรคมักจะดำเนินต่อไปจนเข้าไปสู่สภาวะเรื้อรังระยะสุดท้าย สหรัฐอเมริกาพบว่าสาเหตุของผู้ป่วยไตวายเรื้อรังจากเบาหวานสูงถึง 40% ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย จำเป็นต้องรักษาชีวิตไว้โดยรับการรักษาด้วยวิธีฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ล้างช่องท้องหรือผ่าตัดเปลี่ยนไตก่อให้เกิด ความสูญเสียทางเศรษฐกิจ ครอบครัวและประเทศชาติ ในการดูแลรักษาอย่างมาก

เบาหวาน มีผลต่อไตอย่างไร

             ไต เป็นอวัยวะสำคัญที่ทำหน้าที่หลายอย่าง เช่น ขับถ่ายของเสียออกทางปัสสาวะ ดูดซึมและเก็บสารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายให้สมดุลช่วยควบคุมความดันโลหิต สร้างสารกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือด และฮอร์โมนเมื่อเป็นเบาหวานนาน ๆ จะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนทางไต เช่น

• กระเพาะปัสสาวะอักเสบ   ผู้เป็นเบาหวานมักมีความผิดปกติในระบบขับถ่ายปัสสาวะ เมื่อถ่ายปัสสาวะจะเจ็บ หรือต้องเบ่งแรงเมื่อตรวจปัสสาวะจะพบว่ามีเม็ดเลือดขาว และแบคทีเรีย

• อาการบวม   เกิดขึ้นเมื่อไตทำงานน้อยกว่าปกติหรือเกิดจากร่างกายสูญเสียโปรตีนต่ำลงส่งผลให้เกิดอาการบวม

• ไตอักเสบจากการติดเชื้อ   ผู้ป่วยจะมีอาการไข้หนาวสั่น ปวดหลังพบว่ามีเม็ดเลือดขาวและแบคทีเรียในปัสสาวะ

• ไตวายเฉียบพลัน   เกิดขึ้นเมื่อรับประทานยาบางชนิดมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเนื้อไตและเลือดที่ไปเลี้ยงไต ลดลงทำใหปัสสาวะออกน้อยและมีของเสียคั่งในเลือด

• ไตวายเรื้อรัง   เมื่อเป็นเบาหวานนานจนทำให้หลอดเลือดและเนื้อไตเสื่อมสภาพ ไตทำงานน้อยลง ไม่สามารถรักษาให้กลับคืนสู่สภาพเดิมได้ การทำงานของไตจะเสียไป ผู้ป่วยจะมีคอาการบวม ซีด ความดันโลหิตสูง เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ระยะสุดท้ายจะอ่อนเพลีย คลื่นไส้อาเจียน

ผู้ที่เสี่ยง ต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตจาก เบาหวาน

• มีประวัติเบาหวานมานานกว่า 10 ปี
• ประวัติครอบครัวมีภาวะแทรกซ้อนทางเบาหวาน
• ความดันโลหิตเพิ่มขึ้น
• ตรวจพบจอประสาทตาเสื่อมจากเบาหวาน
• ตรวจพบโปรตีนหรือไข่ขาวทางปัสสาวะ

ป้องกัน ดีกว่ารักษา

• เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะไตวายจากเบาหวาน ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ควรปรับเปลี่ยนรูปแบบการดำเนินชีวิต
• มีความตระหนักในภัยของเบาหวาน ควบคุมน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับปกติ ปฏิบัติตามแผนการรักษาอย่างเคร่งครัด
• ควบคุมความดันโลหิตไม่เกิน 130/80 มม. และต้องตรวจวัดความดันโลหิตทุกครั้งที่ไปพบแพทย์
• เฝ้าระวัง ภาวะแทรกซ้อน จากเบาหวาน เช่น ภาวะไตวาย จอประสาทตาเสื่อมเป็นแผลที่เท้าเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด
• ตรวจหาโปรตีน หรือไข่ขาวทางปัสสาวะปีละ 1 ครั้ง
• บริโภคอาหารเพื่อการมีสุขภาพที่ดีให้เหมาะสมทั้งชนิดและปริมาณ ลดอาหาร เช่น กะทิ เนื้อสัตว์ติดมันหลีกเลี่ยงการประกอบอาหารโดยใช้น้ำมันหมู น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว ลดอาหารประเภทแป้ง น้ำตาล อาหารจำพวกโปรตีน เช่น กะทิ เนื้อสัตว์ต่าง ๆ
• งดบุหรี่และเครื่องดื่มผสมแอลกอฮอล์
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอทุกวัน อย่างน้อยวันละ 30 นาที เช่น การเดินเร็ว การวิ่ง การว่ายน้ำ
• การออกกำลังกายจะช่วยควบคุมน้ำหนัก ช่วยเพิ่มการทำงานของอินซูลิน ช่วยการไหลเวียนของโลหิตช่วยคลายเคลียดทำให้นอนหลับ หลีกเลี่ยงการใช้ยาหรือสารเคมีที่เป็นอันตรายต่อไต